V A N  D O E M  N A A R  D O E N :

Europese première ‘The 11th Hour’
van Leonardo DiCaprio

Op 17 oktober j.l. vond in een prominent afgeladen megabioscoop (750 stoelen) de Europese publiekspremière plaats van de documentaire film ‘The 11th Hour’ van Leonardo DiCaprio. In Rotterdam, dat met zijn aansluiting bij het ambitieuze Clinton Climate Initiative graag ‘klimaathoofdstad’ wil worden. Wie na ‘Gore’ nog verlegen mocht zitten om argumenten voor acute en ingrijpende actie om de huidige en dreigende milieucrisis om te buigen naar een perspectiefrijke toekomst, kan terecht bij deze nieuwe film…

Het is nauwelijks voorstelbaar dat nog slechts amper een jaar geleden Al Gore de klimaatproblematiek krachtig op de maatschappelijke en politieke agenda zette. Ook in Nederland. Formateur Wijffels, gesteund door (toen beoogd) premier Balkenende die de film destijds in aanwezigheid van Gore in het Amsterdamse Tuschinksi-theater aanprees voor een prominent publiek, benutte de kans om duurzaamheid stevig te verankeren in het coalitieaccoord van de nieuwe regering. De uitwerking daarvan is inmiddels in volle gang. Met alle politieke gevechten die daar bij horen –want als goede bedoelingen vertaald moeten worden in keuzes, in prioriteiten en posterioriteiten, dan brokkelt onvermijdelijk de eensgezindheid over de gemeenschappelijk gevoelde urgentie van het klimaatprobleem af.

Geen overbodige luxe dus om periodiek die urgentie nog eens krachtig onder de aandacht te brengen, en ook aan te geven waarom en hoe het probleem aangepakt kan worden. En dat is precies wat de documentaire film ‘The 11th Hour’ doet. De film komt precies een jaar na Al Gore’s ‘An Inconvenient Truth’ en gaat op twee punten verder waar Gore ophield: niet alleen de klimaatproblematiek komt in indringende beelden en krachtige, welsprekende statements van een groot aantal deskundigen aan bod maar de hele duurzaamheidsproblematiek. Glashelder en onontkoombaar maakt de film duidelijk dat het niet gaat om 'milieuvriendelijkheid' maar puur om het voortbestaan van de mensheid als soort. Alle reden daarom om blij verrast te reageren als een filmidool als Leonardo DiCaprio zich dus nu ineens ook al opwerpt als bezorger van de groene boodschap. Alhoewel, ‘ineens’: DiCaprio blijkt al een aantal jaren geleden een stichting opgericht te hebben met juist dat als doel. Maar de timing van zijn film is uitstekend.

Geen première??
Een gala-première biedt altijd de gelegenheid om een film extra in de spotlights te zetten. BN’ers trekken nu eenmaal camera’s, microfoons en fototoestellen, en die heb je nodig als je aandacht wilt. Toch was Warner Bros, de distributeur van de film, aanvankelijk zo’n première helemaal niet van plan. Evenmin als Paramount vorig jaar met ‘An Inconvenient Truth’ (‘het is geen speelfilm maar een lange, ingewikkelde documentaire, dus dat is typisch iets voor het studentenfilmhuizencircuit’). Maar ook dit maal liet de distributeur zich overtuigen door een gedreven adviseur en trok men vervolgens alles uit de kast om er een stevige vertoning van te maken. En dat lukte. Binnen nauwelijks twee weken (de gewone ‘releasedatum’ lag namelijk al vast) wist men een van de grootste bioscoopzalen in Nederland vol te krijgen met een bont gezelschap van prominenten –uiteenlopende van minister Cramer en professor Pier Vellinga (mede-oprichter van het IPCC dat samen met Gore de Nobelprijs voor de Vrede won) tot aan tv-presentatrice Sophie Hilbrand, mediatycoon Harry de Winter en een keur aan acteurs, opinieleiders en ‘hooggeplaatste milieu-types’. Vorig jaar begon een bevlogen en geïnspireerd geraakte Maastrichtse advocaat een actie om bedrijven zover te krijgen dat ze scholieren in staat zouden stellen om ‘An Inconvenient Truth’ kosteloos te gaan bekijken. Zijn actie had veel succes. In een aantal steden sponsorde het locale bedrijfsleven het initiatief, dat overigens pas een aantal maanden na de première tot stand kwam. Bij ‘The 11th Hour’ werd een dergelijke actie meteen al tijdens de première gelanceerd. Met een vliegende start: ABN AMRO stelde meteen al € 100.000,beschikbaar om scholieren, eigen medewerkers en klanten gratis naar de film te laten gaan. En ook het Rotterdam Climate Initiative in de gaststad deed alvast een flinke duit in het zakje: ruim 35.000 scholieren mogen kosteloos de film gaan bekijken. En inmiddels hebben heel wat andere gemeenten en bedrijven het initiatief genomen om te kijken of ze een soortgelijke actie ook gaan uitvoeren. En een communicatiebureau heeft reeds zelf het initiatief genomen om gedegen onderwijsmateriaal voor bij de film te maken, evenals een brochure over wat scholieren nu zelf kunnen bijdragen om van de crisis een kans te maken –uiteraard speciaal voor hen samengesteld en in hun taal geschreven….

Alle tijd!?
De film vertelt zijn verhaal door middel van krachtig beeldmateriaal over de problematiek plus kundig gekozen, vaak zeer rake uitspraken van welgeteld 73 deskundigen van over de hele wereld (al zijn Amerikaanse mannen met veel ervaring, maar ook op leeftijd wel opvallend in de meerderheid). De film ontmaskert ook hardhandig het hardnekkige misverstand dat we een stevige economie nodig hebben om ook aan milieubescherming te kunnen doen: het is precies andersom. Immers: zonder vitaal en robuust ecosysteem IS er helemaal geen bloeiende economie mogelijk. Gelukkig –een tweede belangrijk verschil met Gore’s film– is het feit dat DiCaprio ook veel aandacht besteedt aan oplossingen voor de problematiek. En dan niet alleen huis-, tuin- en keukenoplossingen (hoe belangrijk ook!), maar een ander concept voor economie en industrie, waarin 'Cradle to Cradle' het uitgangspunt is. ‘De aarde overleeft ons heus wel. Die heeft de tijd. Wij niet’, zo besluit de motiverende en enthousiasmerende film, die de premièretoeschouwers tot nadenken stemde en na afloop wel even stil hield, alvorens ze zich weer naar de camera’s en de drankjes spoedden.