ONDERGRONDSE WATEROPSLAG

Efficiënter ruimtegebruik en beter gietwater

Het klinkt niet bijzonder, maar je moet er maar opkomen én een goed werkend ontwerp ervoor kunnen bedenken. Het lukte Sjaak van Dijk, ondernemer uit Pijnacker, een concept voor ondergrondse wateropslag praktisch te kunnen uitvoeren. Zijn Klimrek buffer is inmiddels al op verschillende plekken toegepast. De voordelen: “je hebt je wateropslag onder de kas, dus kun je meer ruimte gebruiken om te telen, je hebt meer goed gietwater door een grotere bergingsmogelijkheid én dat telt flink mee voor de punten van Groen Label Kas. Voer je de buffer uit als warmwateropslag, dan is een bijkomend voordeel dat je minder warmteverlies hebt”, aldus Sjaak van Dijk.

De Klimrek buffer lijkt voor gietwater qua opbouw op een gewoon waterbassin, dat door een speciale folie in twee compartimenten is verdeeld. Het bovenste compartiment is bestemd voor het gietwater. Het onderste compartiment bevat slootwater, waarmee het totale volume constant wordt gehouden. Dat is nodig om de teeltvloer bovenop de buffer steeds op dezelfde hoogte te houden. Bij regen wordt het regenwater opgeslagen als gietwater, het slootwater wordt door het regenwatervolume uit het onderste compartiment gedrukt en loopt terug in de sloot. Bovenop de buffer ligt een sandwichvloer, die stevig genoeg is om de gewone bedrijfsvoering op uit te oefenen. Van Dijk: “Je kunt het eigenlijk vergelijken met een dikke ijslaag, die immers ook door een constant watervolume ondersteund wordt. Deze vloer is eigenlijk de clou van het concept. Voordeel is ook dat je de buffer tot ruim onder het grondwaterpeil kunt aanleggen, daardoor kun je een enorme opslag realiseren. Daarnaast zie ik ook nog goede mogelijkheden voor de opvang van overtollig rioolwater,zodat de huidige rioolsystemen niet vergroot hoeven te worden dit kan veel overlast en kosten besparen. dat wordt namelijk een steeds groter probleem in verschillende tuinbouwgebieden.”

Het is erkend dat het milieu ermee gediend is als telers de beste kwaliteit regenwater in voldoende mate als gietwater opslaan. “De GLK-basiseis”, vervolgt Van Dijk, “is dat minimaal 70 procent van de waterbehoefte uit eigen opslag komt (hemel- of bronwater). Als je extra punten wilt verdienen kun je naar 80 of 90 procent gaan, wat dus met de Klimrek buffer vrij gemakkelijk is te realiseren. Want meer wateropslag betekent minder verbruik van duur leidingwater, maar ook minder lozing van vuil water.

Graafwerk gereed	Dat heeft te maken met een nog steeds bestaande praktijk, namelijk het gebruik van osmose in veel tuinbouwbedrijven. Dat houdt in dat men water oppompt van zo’n 20 tot 30 meter diep. Dit water is zout, en via een osmose-installatie wordt het omgezet in zoet water voor begieting. Maar je kunt wel raden wat je overhoudt als rest-product: bijzonder zout water, beter bekend als brijn. Dit brijn wordt ofwel in de sloot geloosd, ofwel in de grond. En dat is niet goed voor het milieu. Daarom is het ook op Europees niveau al feitelijk verboden. Toch wordt het bij gebrek aan alternatieven vooralsnog gedoogd. Maar dat zal snel veranderen. De overheid heeft aangegeven dat over 3 tot 5 jaar brijnlozing definitief verboden is en handhaving zal volgen.”
Waterbassin gevuld	“Eenvoudig en betrouwbaar” Paprikateler Richard van den Berg is enthousiast over de Klimrek gietwaterbuffer: “Het is een eenvoudig en betrouwbaar systeem, dat weinig meer kost dan een traditioneel bassin, én duizenden vierkante meter teeltruimte oplevert. Vorig jaar hebben wij ons bedrijf flink uitgebreid. De kavel was zo mooi dat we geen grond wilden opofferen voor wateropslag. Daarom bood deze buffer uitkomst. Je moet even wennen aan de vloer, die natuurlijk wat minder stabiel is dan vaste grond, maar het voelt toch heel stevig aan.”
Paprika's groeien boven de buffer	“Minder warmteverlies” Orchideeënkweker Jan-Pieter Stolk gebruikt de Klimrek buffer voor zijn warmwateropslag. “In deze vorm bestaat de buffer uit één  compartiment, dat een vrijwel constante hoeveelheid warm water bevat. Voor ons was het bij uitbreiding de enig mogelijke optie, omdat we gebonden zijn aan regelgeving van het bestemmingsplan. De buffer is 3,8 meter diep, waardoor we een ruim voldoende opslag hebben. Doordat het ondergronds is aangelegd, heeft de wind er geen invloed op en heb je dus minder warmteverlies.”