MDV-Onderzoek

Praktijk veelal heel tevreden over MDV

De Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV) is enkele jaren operationeel en SMK wilde inzicht in de gebruikerserva ringen met dit certificatieschema. Twee studenten van HAS Den Bosch, Jannita Folmer en Stephan Janssen, onderzochten dit. Ze vergeleken stalontwerpcertificaten met stalcertificaten, interviewden 13 MDV-adviseurs en stuurden een enquête aan ondernemers met een MDV certificaat uit 2008 en 2009. Conclusies op basis van deze interviews en de 243 geanalyseerde enquêtes zijn: MDV is een goed instrument om duurzaamheid te stimuleren, MDV is fiscaal aantrekkelijk en MDV-criteria kunnen op een aantal punten worden verbeterd.

Ondernemers houden zich aan ontwerp Bij het maken van de (ver)bouwplannen van stallen spelen MDV criteria bij de helft van de ondernemers geen rol. Bij een vijfde is de MDV juist leidend in het proces. De criteria worden vaak pas in een later stadium naast de bouwplannen gelegd en dan past 85% van alle ondernemers deze plannen nog (iets) aan. Voorbeelden van veel voorkomende extra gekozen maatregelen door melkveehouders zijn bredere boxen en meer drinkwatervoorzieningen, varkenshouders brengen meer daglicht in de stal en leggen minder roostervloer in de hokken en pluimveehouders doen iets extra aan energiebesparing. Vervolgens vragen de ondernemers het stalontwerpcertificaat aan, bouwen de stal en 98% vraagt dan ook het stalcertificaat aan. De respondenten vinden het prettig dat ze de keuzes voor maatregelen in het stalontwerpcertificaat bij aanvraag van het stalcertificaat nog mogen wijzigen. De helft van de ondernemers blijkt dit ook te doen. Het gaat dan slechts om één of enkele wijzigingen. Soms zijn dit gedwongen wijzigingen omdat de boxbreedte bijvoorbeeld te smal is uitgevoerd om punten te behalen. Andere redenen zijn dat een nieuwe techniek beschikbaar is of er worden al voldoende punten behaald en een maatregel wordt achterwege gelaten.

Fiscale regelingen goede stimulans
De koppeling aan fiscale regelingen MIA en Vamil is de belangrijkste reden om aan MDV deel te nemen. Al vindt 15% van de ondernemers achteraf dat de fiscale voordelen niet helemaal opwegen tegen de extra investeringen. Door de MDV kiezen ondernemers bewuster voor investeringen in duurzaamheid en ruim 60% vindt dat een nieuwe MDV stal duurzamer is dan een gangbare nieuwe stal. Eenzelfde percentage verwacht betere productieresultaten te behalen in de MDV stal, dit is met name het geval bij melkveehouders. Het is opvallend dat het merendeel (65%) van de ondernemers niet heeft overwogen om naast MDV ook gebruik te maken van een andere stimulerings- of subsidieregeling. Van de overige 35% heeft ruim de helft zich ook daadwerkelijk gemeld voor een andere regeling. Deze regelingen waren de Energie- InvesteringsAftrek (EIA), Integraal Duurzame stallen (IDS) en de subsidies voor luchtwassers en voor Jonge Agrariërs.

Adviseurs spelen grote rol
De helft van de ondernemers hoorde via de financieel adviseur over de mogelijkheid aan MDV deel te nemen. Een kwart nam zelf dit initiatief. Om te komen tot een reeks passende keuzemaatregelen uit de MDV komt bij bijna 60% de subsidieadviseur en de bouwtechnisch adviseur in beeld. Ook hierbij zegt een kwart van de ondernemers geen hulp gehad te hebben. Het aanvragen van een MDV certificaat is voor veel ondernemers complex en bijna 90% neemt hierbij een adviseur in de arm. Bij de eigenlijke bouw van de stal hebben veel ondernemers (40%) geen hulp nodig in het kader van MDV en 40% overlegt alleen met de bouwtechnisch adviseur.
Bij de (vaak belangrijkste) adviseurs in de bedrijfsbegeleiding, de dierenartsen en voervoorlichters, lijkt MDV niet erg bekend te zijn. Zij worden in de MDV-enquête nauwelijks genoemd. Alleen bij de varkenshouderij ondersteunen ze regelmatig bij de keuze van maatregelen. SMK zou bij deze adviseurs meer kunnen communiceren over de mogelijkheden van MDV.

Certificatie instellingen
Een certificatie instelling controleert en geeft de certificaten af. Een kleine 10% van de ondernemers is niet geheel tevreden over de certificatie instelling omdat ze deze als duur beoordelen, er soms onduidelijkheden zijn over de audit en de betrokkenheid gering is. De overige 90% is tevreden over het traject met de certificatie instelling. Vanaf 2011 zijn er vier certificatie instellingen met een licentieovereenkomst voor MDV, te weten SGS, Verin, ProduCert en CGD. In 2007 waren dit er nog zeven.

De volgende stal weer MDV
Bijna 90% van de ondernemers zal bij de bouw van een nieuwe stal weer deelnemen aan MDV en bijna allen zeggen dezelfde maatregelen te kiezen. De deelname hangt wel af van de fiscale voordelen en de complexiteit van de nieuwe versie van MDV. Adviseurs zijn vooral kritisch op het thema Bedrijf en Omgeving omdat het nodig is in een heel vroeg stadium de MDV criteria mee te nemen. Het risico bestaat dat weer een nieuwe versie van kracht is op het moment van aanvragen van het stalontwerpcertificaat. Om ondernemers te stimuleren ook deze extra stappen te zetten, groeit de noodzaak van betere financiële prikkels.

Blijf dicht bij praktijk
Een aandachtspunt is het praktische karakter van de MDV. Sommige maatregelen zijn of lijken onlogisch. De ondernemer ziet niet altijd het directe voordeel op het gebied vanduurzaamheid. Een voorbeeld hiervan is het verplicht stellen van extra kadavertonnen, terwijl deze in de praktijk niet worden gebruikt. Andere maatregelen waarvan de respondenten aangeven dat ze in de praktijk minder goed werken zijn de bredere boxen bij melkvee en het hebben van meer dichte vloer in vleesvarkenshokken. Deze maatregelen op het gebied van dierenwelzijn vragen meer inspanning van de veehouders voor het schoonhouden van de liggedeelten voor de dieren. Zowel de adviseurs als de ondernemers benadrukken dat het belangrijk is dat nieuwe ammoniak reducerende systemen door de overheid sneller op de bijlage van de Rav geplaatst worden. In 2011 verwerkt SMK de aanbevelingen uit het onderzoek voor zover mogelijk. In grote lijnen gaat om het vereenvoudigen van de complexiteit, het aanpassen van communicatie over wijzigingen, de lay-out van MDV-certificaten en het inhoudelijke aanpassingen van maatregelen.

[Publicatie uit magazine SMK-Nieuws 65, april 2011]